Kajakarstwo klasyczne


Kajakarstwo wywodzi się z Ameryki Północnej i ma dwa niezależne od siebie źródła. Klasyczne kajaki wymyśliły ludy eskimoskie, którym były potrzebne do poruszania się i do połowów.

W języku eskimoskim słowo „ka-i-ak” oznacza „czółno eskimoskie”. Jednocześnie Indianie mieszkający na terenach dzisiejszej Kanady poruszali się po rzekach łódkami nazywanymi „canoe”, które budowano z wydrążonych pni drzew. To dało początek dzisiejszym kanadyjkom.
W Europie kajakarstwo zostało spopularyzowane przez brytyjskiego adwokata Johna MacGregora. W 1845 roku zbudował on kajak, który nazwał „Rob Roy”. W ciągu kilkunastu lat przemierzył na nim wiele krajów Europy, pływając po rzekach i jeziorach. W 1866 roku MacGregor założył Royal Canoe Club (Królewski Klub Kajakowy), który stał się zalążkiem związku kajakowego.
W 1924 roku w Paryżu kajakarstwo klasyczne zadebiutowało jako dyscyplina pokazowa. Do grona sportów olimpijskich zostało włączone w Berlinie w 1936 roku.

Historia kajakarstwa w Polsce to sierpień 1928 Polski Związek Narciarski powołał w Krakowie Komisję Kajakową. Moment ten uznano za oficjalną datę powstania w Polsce zorganizowanego ruchu kajakarstwa sportowego i turystycznego. W Związek Kajakowy z siedzibą w Warszawie i wybrano zarząd pod przewodnictwem prezesa gen. Stanisława Kwaśniewskiego. Sekretarzem został inż. Witold Bublewski. Nowe władze, w skład których weszli referenci turystyczni z PZN i PZTW zgłosiły PZK do Związku Związków Sportowych. W tym też czasie Polska, jako 6-7 państwo wraz ze Szwajcarią, przystąpiła do IRK. Przypomnę w tym miejscu, że piątym w kolejności członkiem IRK była Czechosłowacja. Zaledwie 10 lat trwała przedwojenna działalność Polskiego Związku Kajakowego, mimo to zdobycze i osiągnięcia – szczególnie organizacyjne i turystyczne – okazały się imponujące. Do wybuchu II wojny światowej związek miał 7 okręgowych związków kajakowych: krakowski, śląski, poznański, lwowski, pomorski, warszawski i wileński. Na IX (a więc ostatnim przed wojną) Walnym Zjeździe PZK zrzeszał 127 klubów z 4006 sportowcami i 18.140 turystami. Związek dysponował ponadto setką przystani kajakowych oraz stanic i stacji turystycznych. W sporcie nie braliśmy jeszcze udziału w I Klasycznych Mistrzostwach Europy w Pradze w 1933 roku. Natychmiast jednak po decyzji MKOL o włączeniu kajakarstwa do programu Igrzysk Olimpijskich w 1936 r. coraz liczniej i częściej stawaliśmy się widoczni w imprezach międzynarodowych. Na Kongresie IRK w Berlinie w 1936 roku zapadła decyzja o wprowadzeniu od 1938r. – w cyklu czteroletnim – mistrzostw świata. Pierwsze z nich miały odbyć się w Szwecji, a drugie w 1942 r. w Polsce na Jeziorze Rospuda k/Augustowa. Ostatecznie jednak zdecydowano o tym w 1939 r. w Warszawie podczas Plenarnego posiedzenia Zarządu IRK. Naszymi największymi sukcesami w międzynarodowymi w tym okresie był udział w olimpiadzie osady K-2 w składzie Antoni Bazaniak – Marian Kozłowski oraz zdobycie srebrnego medalu przez Czesława Sobieraja w biegu K-1 na 10.000 m. Podczas I Mistrzostw Świata w Vaxholm. W latach 1933-1939 odbyło się dziesięć kolejnych mistrzostw Polski w kajakarstwie, a ponadto w roku 1934, 1935 i 1937 – górskich mistrzostw Polski.

Wiosną 1945 roku – gdy jeszcze grzmiały pod Berlinem armaty – odradzało się w kraju życie sportowe w tym i kajakarstwo. Niestety krakowsko-bydgoskie nieporozumienia spowodowały, iż oficjalnie Polski Związek Kajakowy wznowił swą działalność dopiero 26 maja 1946 roku. Stało się to na X Walnym Zjeździe Delegatów. Pewne zmiany zanotowano również w międzynarodowym, kajakowym świecie. W dniach 7 – 10 czerwca 1946r. na zjeździe w Sztokholmie w miejsce, zawieszonej w 1942 roku w działalności IRK, powstała Międzynarodowa Federacja Kajakowa (ICF). Podkreślić trzeba, iż członkiem jej biuro został Polak O. Chamtasch. W kraju natomiast powstało 5 okręgowych ZK: krakowski, warszawski, poznański, pomorski i dolnośląski. Kajakarstwo uprawiano wówczas w 46 klubach o profilu sportowym i turystycznym. Działalność sportowa z powodzeniem rywalizowała z turystyczną. Na Brdzie odbył się m.in. spływ z okazji 600-lecia Bydgoszczy, a jednocześnie 29.09.1946 r. na Rusałce w Poznaniu rozegrano VIII Mistrzostwa Polski. Zwyciężył HCP Poznań. Lata 1946-1948 to okres prężnej odbudowy naszego kajakarstwa. W 1947 roku wznowiono organizację górskich mistrzostw Polski – po raz pierwszy w kraju odbywały się oficjalne konkurencje w slalomie kajakowym. Końcowe akordy tego okresu to zacięty mecz z Węgrami, udział dwóch osad w Igrzyskach Olimpijskich w Londynie oraz Jubileuszowe X Mistrzostwa Polski pod patronatem J. Cyrankiewicza zakończone sukcesem ZKS „Surma”.

Nikt się nie spodziewał, że reorganizacja struktur kultury fizycznej spowoduje głębokie załamanie działalności kajakowej. 3-4 kwietnia 1949 roku Walny Zjazd PZK przenosi siedzibę związku do Warszawy. Nie to jednak powoduje kilkuletni upadek. Pierwszy, negatywny skutek spowodowało skreślenie subwencji z Ministerstwa Komunikacji, które jeszcze w 1948 r. przekazało na rozbudowę bazy turystycznej PZK dużą – jak na owe czasy – sumę 3 milionów złotych. W 1949 r. powołany, nowy organ Główny Komitet Kultury Fizycznej rozpoczyna odwrót od dotychczasowych struktur. Jako główne zadanie traktowano wprawdzie – m.in. poprzez odznakę „Sprawny do Pracy i Obrony” – upowszechnienie wf i podniesienie poziomu ideowego ruchu sportowego. Zaczęły jednak usychać różne źródła dochodów i subsydiów, a ówczesny budżet PZK w ramach GKKF wynosił zaledwie 2.030.700 zł. Kajakarstwo uprawiano już tylko w 21 klubach, a liczba zawodników spadła do 404 w tym 51 zawodniczek. Odpadła turystyka. Zgodnie z Uchwałą Prezydium GKKF z 15 grudnia 1950 r. uległy likwidacji polskie związki sportowe. 22.04.1951 Polski Związek Kajakowy zakończył swą działalność, a rozpoczęła kierować dyscypliną społeczna sekcja kajakowa GKKF. Lata 1951-53 zaliczyć trzeba do najgorszych w całej historii polskiego kajakarstwa. Ówczesny obraz sytuacji – mimo wzniosłych haseł – w pełni odzwierciedliło plenum SSK-GKKF, które odbyło się w dniu 10.01.1054 r. Stwierdzono, że tak dalej być nie może. Plenum zakończyło działalność triumwiratu w składzie: W. Kwaśniewski, T. Małek i St. Zantara i powołało nowe władze na czele z Antonim Bazaniakiem. 25 marca dokooptowano do zarządu sekcji, na sekretarza – Edwarda Serednickiego. Zarząd z pięcioosobowym prezydium powołał szereg komisji i powziął kroki zmierzające do odnowy organizacyjnej i sportowej kajakarstwa. Walczył też o finanse, których tak bardzo brakowało, że w 1954 r. trzeba było nawet odwołać mistrzostwa Polski w slalomie. Zaczęły się zabiegi o powoływanie nowych sekcji. W poczynaniach tych wiele pomogła ścisła współpraca z CRZZ. Nawiązany też został – zerwany od 1948 roku – pisemny kontakt z Międzynarodową Federacją Kajakową. Ruszyła sprawa państwowej produkcji sprzętu kajakowego oraz szkolenie trenerów i instruktorów. Z pierwszego, wrocławskiego kursu prowadzonego przez N. Nowaka czynnie pracuje jeszcze C. Talarowski. Rada Trenerów wydała instrukcję treningową. Ukazała się praca W. Trębickiego „Kajakarstwo”. Następny sukces to import z Danii kajaków K-1, K-2, K-4 oraz z Czechosłowacji kanadyjek C-2 i C-1. Dzięki temu ostatniemu oraz trenerowi W. Ruzicce zaczęliśmy uprawiać – w Polsce dotychczas nieznane – kanadyjki. Coś więcej o tym może powiedzieć trener „Vęgorii” – J. Osiecki. W Szczawnicy zaczęto produkować coraz leprze slalomówki, a ponadto sprowadzono z importu pierwsze 10 sztuk składaków slalomowych F-1 i F-2. Rok 1955 przyniósł pierwsze, rzeczywiste sukcesy sportowe w regatach kajakowych w ramach Międzynarodowych Igrzysk Sportowych Młodzieży w Poznaniu na Malcie. Nasz bilans: 1 srebrny i 7 brązowych medali, a drużynowo II miejsce po ZSRR. Zwyciężyliśmy 61:54 wicemistrza świata – Czechosłowację. Wszystko to w sumie zwróciło na nas uwagę władz sportowych. Trener kadry St. Zantara zaczął organizować szkolenie centralne. St. Kapłaniak, D. Walkowiak, Wł. Zieliński, a ze starszych R. Skwarski, J. Górski i E. Folwarczny – tworzyli wówczas czołówkę krajową. Wzrosła znacznie liczba zawodników: w 1956 r. w kartotekach było ich już ponad 1500. W roku 1955 – po siedmiu latach nieobecności – na Kongres ICF w Tacen wyjechali A. Bazaniak i M. Nowak. Rozpoczęły się międzynarodowe kontakty slalomistów. Wykorzystując ów dogodny wiatr w nasze żagle uzyskaliśmy obietnicę GKKF realizacji przedłożonego pakietu wniosków i postulatów w latach 1956-57. Dużą pomocą służył w owym czasie nasz, nowy opiekun z Wydziału Sportów Wodnych – Zbigniew Machlewicz, który stał się prawdziwym orędownikiem spraw kajakowych w resorcie. 25 marca 1955 roku odbyły się – pierwsze od 8 lat – tajne wybory do władz Sekcji Kajakowej. Miało to miejsce na Krajowej Konferencji Kajakarstwa w Warszawie. Niemal jednomyślny wybór tych osób, które w 1954 r. wzięły się za odnowę kajakarstwa, stanowił dowód uznania dla poniesionych przez nich wysiłków. W 1956 – w pierwszym roku odwilży – nastąpił po 8 latach przerwy, start na IO w Melbourne. Zdobyliśmy pierwsze punkty olimpijskie: St. Kapłaniak był czwarty w biegu K-1 na 1000 m., D. Walkowiak w K-1 kobiet na 500 m. zajęła szóste miejsce.

Na plenum sekcji w Warszawie 31 marca 1957 r. padły ważkie słowa: „sekcja w najbliższym czasie przekształci się ponownie w Polski Związek Kajakowy, który będzie gospodarował finansami i kierował całą działalnością sportu kajakowego”. W Mistrzostwach Europy w 1957 r. w Gandawie St. Kapłaniak zdobył pierwszy po wojnie brązowy medal w K-1 na 500m.

Od sierpnia 1957 r. wznowiło działalność Biuro PZK z długoletnią później naszą pracownicą Janką Szymańską-Bielawską. Zaczął się ukazywać „Kominukat PZK”. 23 lutego 1958 r. w Krakowie odbył się Walny Zjazd Delegatów reaktywowanego Polskiego Związku Kajakowego. Prezesem został Antoni Bazaniak. Pełnił tę funkcję aż do śmierci, która dosięgła go na zgrupowaniu kajakowym we Włoszech w marcu 1979 r. Sekretarz utrzymuje się we władzach PZK do dnia dzisiejszego, ostatnio w charakterze wiceprezesa urzędującego. Wszyscy inni z powołanego na tym zjeździe 15-osobowego zarządu przeszli już do historii. Obok sportu wznowiliśmy działalność turystyczną. Niestety mimo wielu zabiegów nie odzyskaliśmy straconych na rzecz PTTK stanic, a wszelkie próby usadowienia się na Pomorzu Zachodnim i Pojezierzu Lubuskim zostały nam w latach 60-tych „wyperswadowane” przez GKKF. Mimo różnych zmian organizacyjnych zaszłych na szczeblu resortu kf w latach 1956-87 w stosunkach władzy z Polskimi Związkami Sportowymi właściwie nic się nie zmieniło. Ciągle mieliśmy statut i określone zależności od władz, z większym lub mniejszym, marginesem możliwości działania.

Obecnie kajakarstwo to:

kajakarstwo klasyczne:
– sprint
– długi dystans
– maraton

kajakarstwo górskie
– slalom kajakowy
– zjazd

kajak polo – piłka kajakowa

smocze łodzie

freestyle kajakowy

turystyka kajakowa.
W Wielkopolsce historia również jest bogata:
W dniu 5 kwietnia 1933r. kierownictwo Harcerskiej Drużyny Wilków Morskich – najliczniejszego zrzeszenia kajakowego w Poznaniu, będącego już wówczas organizacją zarejestrowaną w Polskim Związku Kajakowym w Warszawie, zwołano zebranie dla wszystkich zrzeszeń kajakowych działających w Poznaniu, na którym postanowiono utworzyć Poznański Okręg Polskiego Związku Kajakowego.

Z naszego miasta wywodzą się pierwsi w historii polskiego kajakarstwa olimpijczycy. Na XI Igrzyskach Olimpijskich w 1936 r. w Berlinie, poznańska dwójka – Antoni Bazaniak i Marian Kozłowski, zajęła 11 miejsce w wyścigu na 10 000 m.

W 1938 r. polscy kajakarze po raz pierwszy wystąpili w Mistrzostwach Świata w Vaxholm w Szwecji. Impreza ta przyniosła naszym barwom ogromny sukces, gdyż członek Harcerskiej Drużyny Wilków Morskich w Poznaniu – Czesław Sobieraj zdobył w wyścigu jedynek na 10 000 m srebrny medal i tytuł wicemistrza świata, a w biegu na 1 000 m zajął IV miejsce. Był to pierwszy medal w Mistrzostwach Świata, jaki zdobył polski kajakarz.

Latem 1945 r. odbyły się na Warcie pierwsze po wojnie regaty kajakowe, w których udział wzięli m.in. Antoni Bazaniak, Czesław Sobieraj, Tadeusz Kulczak, Marian Polowczyk, Stanisław Wachowiak i Tadeusz Rumiej – późniejsi znakomici działacze i trenerzy.

Okręg poznański był również organizatorem w 1949 r. pierwszego powojennego spotkania międzypaństwowego w kajakarstwie, pomiędzy reprezentacjami Węgier i Polski. Spotkanie odbyło się nad Rusałką, przy udziale 25 tyś. widzów.

W 1955 r. Poznań otrzymał nowy tor regatowy na jeziorze Malta, który w tym czasie był jednym z najlepszych torów w Europie. W tym też roku byliśmy organizatorami II Międzynarodowych Igrzysk Młodzieży z udziałem najlepszych kajakarzy z całego świata. Od tego czasu większość spotkań międzynarodowych, meczy międzypaństwowych oraz zawodów mistrzowskich i pucharowych odbywała się na Malcie.

W 1990 r. Mistrzostw Świata w kajakarstwie. Po raz pierwszy w swej historii, Polski Związek Kajakowy miał możliwość zorganizowania Mistrzostw Świata w konkurencji seniorów, a ich sprawny przebieg i doskonała organizacja są zasługą poznańskich działaczy, sędziów i trenerów, którzy aktywnie włączyli się we wszystkie prace przygotowawcze i brali bezpośredni udział w obsłudze samych Mistrzostw.

Pierwszy medal po wojnie został zdobyty w 1972 r., przez Rafała Piszczą, na Olimpiadzie w Monachium, gdzie wspólnie z Władysławem Szuszkiewiczem w wyścigu K-2 1 000 m zajęli III miejsce i zdobyli brązowy medal olimpijski.

W 1988 r. Igrzyska Olimpijskie w Seulu:
Zwieńczeniem sukcesów w Mistrzostwach Świata było zdobycie przez Marka Łbika dwóch medali olimpijskich: srebrnego w C-2 na 1 000 m oraz brązowego w C-2 500 m.
Brązowy medal zdobyła Izabella Dylewska w K-1 500 m

W 1992 r.   Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie:
Brązowy medal zdobyła Izabella Dylewska w K-1 500 m i był to drugi medal olimpijski zdobyty przez tę zawodniczkę,

W 2000 r. Igrzyska Olimpijskie – Sydney: Grzegorz Kotowicz zdobył brązowy medal w K- 4 na dystansie 1000 m,
Aneta Pastuszka – Konieczna zdobyła brązowy medal w K- 2 na dystansie 500 m,

W 2004 r. Igrzyska Olimpijskie – Ateny: Aneta Pastuszka – Konieczna zdobyła brązowy medal w K- 2 na dystansie 500 m,

W 2008 r. Igrzyska Olimpijskie – Pekin: Aneta Pastuszka – Konieczna zdobyła srebrny medal w K- 2 na dystansie 500 m,

W 2010 r. na Torze Regatowym Malta rozegrane zostały Mistrzostwa Świata Seniorów w Sprincie oraz I. Mistrzostwa Świata w Parakajakarstwie, kolejna międzynarodowa impreza to Akademickie Mistrzostwa Świata

W 2012 r. po raz pierwszy na Torze Regatowym Malta rozegrane zostały Mistrzostwa Świata w Kajak Polo

W 2014 r. Obchody Jubileuszu 80-lecia WZKaj przekazanie sztandaru WZKaj przez Miasto Poznań.

635366243810990302 IMG_4717 IMG_4748 IMG_5243

maxresdefaulat